bebeklerde gelişim geriliği soruları ve cevapları

Anneyaşının ileri veya çok genç olması, annenin boyunun kısa veya tartısının düşük olması da SGA doğum ile sonlanabilir. Anne karnındaki fetusun büyümesini kontrol eden büyüme faktörleri ve hormonları fetusa geçen besi maddeleri düzenler. Ancak SGA’lı bebeklerin yaklaşık %40’ında altta yatan neden belli değildir. 69 Yaş Çocuklarının Gelişim Özellikleri Nelerdir? Fiziksel – Motor Gelişim: Bu yaş çocukları çok hareketlidir, enerjileri çok fazladır. Eğer bu enerji olumlu ve amaca uygun olarak kullanılamazsa, rahatsız edici düzeyde hareket halinde olma, kalem ısırma, tırnak yeme gibi yollarla dışa vurabilir. BebeklerdeGelişim Geriliği Soruları ve Doktor Cevaplarına Ulaşmak İçin Tıklayın. Fish Yöntemi Nerede Kullanılıyor? Benim 3 aylık ikizlerim var. Birinde EKO’da; pulmoner kapaktan sonra velositese artışı (hafif supravalvüler stenoz 28-12 mmhg gradiyent) görüldü. Gelişimgeriliği olan bebeklerde görülen en belirgin belirtiler şu şekilde sıralanabilmektedir: Bebeğin kilo ve boyunun akranlarına kıyasla belirgin bir şekilde geriden gelmesi. Geç konuşma. Yürüme, koşma gibi becerilerde gecikme. Sosyal becerilerde yetersizlik. Saldırganlık ve hırçınlaşma. Atatürkİlkeleri ve İnkilap Tarihi -1 Final Soruları ve Cevapları Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi -1 Final Soruları ve Cevapları Fatih. 988 Likes, 15 Comments - kpssci 🇹🇷 (@kpss.ci) on Instagram: “Çıktı alanlar için yandiske yükledim 👍🏻 Misakımilli, İstanbul işgali, Milli mücadele karşıtı”. my heart will go on piano chords. Büyüme Geriliği Nedir?Büyüme Geriliğinin Sebepleri Nelerdir?Büyüme Geriliği Nasıl Değerlendirilir?Büyüme Geriliği Nasıl Anlaşılır?Büyüme Geriliği Tedavisi Var Mıdır?Çocuklarda Büyüme Geriliğinin Önüne Geçmek İçin Neler Yapılabilir? Çocukların büyüme ve gelişmesinin hem sağlıklı hem de normal seyirde olup olmadığı ebeveynlerin en çok merak ettiği konuların başında gelir. Çocukları erişkinlerden ayıran en önemli özelliklerden biri büyümelerinin devam ediyor olmasıdır. Büyüme, boy uzaması ve kilo artışı gibi vücudun boyutlarında olan değişimi, gelişme ise yürüme ve konuşmaya bağlı fonksiyonlarındaki ilerlemeyi ifade eder. Çocukların vücudu büyürken zihni de gelişir. Bazen ikisi aynı gibi düşünülse de birbirlerinden ayrılması gereken kavramlardır. Bu sebeple çocuklarda büyüme geriliği çocuk doktorları ve çocuk endokrin uzmanlarının ilgi alanındayken, gelişme geriliği çocuk gelişimi ve nöroloji uzmanlarının konusu içinde yer alır. Büyüme, vücudumuzun en küçük yapı taşı olan hücre ve organların boyut ve hacmindeki artış demektir. Bu sebeple büyüme aşağıdaki özelliklerin nicel değişimi ile takip edilmelidir. Boy Kilo Baş çevresi Vücut bölümlerinin birbirlerine olan oranı Çocuklarda büyüme, boy uzarken kemiklerin uç kısmında bulunan büyüme plakları denen kıkırdak dokunun gelişmesi ile sağlanır. Erişkin yaşa ulaştığınızda büyüme durur ve bu plaklar kapanır. Büyümeyi etkileyen faktörler aşağıdaki gibi sıralanır. Genetik Faktörler Irksal ve ailevi boy potansiyeli veya ergenlik başlama yaşı gibi büyümenin ana kalıbını anne ve babadan gelen genler belirler. Beslenme Normal bir büyüme ya da genetik boy potansiyelinin en iyi şekilde ortaya çıkması için çocukların ihtiyaç duyduğu kadar kalori alması ve dengeli beslenmesi gerekir. Hormonlar İnsan vücudunda pek çok yaşamsal işlevi düzenleyen hormonlar bulunur. Beynin ön kısmında bulunan hipofiz bezinden salgılanan “büyüme hormonu” da büyüme ve gelişmeden sorumludur. Tiroid hormonu ise hücrelerdeki metabolik faaliyetleri düzenler ve kemik olgunlaşmasını destekler. Bu hormonların yanı sıra cinsiyet hormonları da ergenlik dönemindeki büyümenin hızlanmasında etkilidir. Büyüme Geriliğinin Sebepleri Nelerdir? Büyüme geriliği, bireyin bir zaman dilimindeki büyüme hızının yaşıtlarına göre geri olması olarak ifade edilir. Buna sebep olan birkaç önemli neden bulunur. Bu nedenleri şöyle sıralayabiliriz Anne karnında yetersiz beslenme sonucu düşük doğum ağırlığı ile dünyaya gelen bir bebeğin ilerleyen dönemlerde büyüme ile ilgili sorun yaşama ihtimali vardır. Doğum sonrası özellikle ilk 2 yaştaki beslenme bozuklukları bebeklerde büyüme geriliği ihtimalini artırır. Diyabet ve böbrek yetmezliği gibi kronik hastalıklar büyüme üzerinde etkilidir. Doğuştan ya da sonradan bu hastalıklara sahip çocuklar büyüme problemleri ihtimaline karşı kontrol altında tutulmalıdır. Büyümeyi sağlayan büyüme hormonu, tiroid hormonu ya da cinsiyet hormonunun eksiklikleri de sorunun sebepleri arasında yer alır. Büyüme Geriliği Nasıl Değerlendirilir? Büyüme geriliği, genel anlamda çocukların kendi yaş ve cinsiyet grubunun dışında ölçülere sahip olması olarak değerlendirilebilir. Bir çocuğun belli bir süre içindeki boy uzama miktarı da büyüme hızı olarak tanımlanabilir. Büyüme hızının en yüksek olduğu dönem doğumdan sonraki ilk yıldır. Bebekler ortalama 50 cm olarak dünyaya gelir. İlk yıl 25 cm uzayarak doğum boyunun 1,5 katına ulaşmış olur. Bu hız sonraki yaşlarda giderek yavaşlar. Büyüme hızı yıllık 1 cm altına düştüyse artık süreç tamamlanmak üzeredir. Ergenlikten erişkinliğe geçerken büyüme plakları kapandıktan sonra omur boyları biraz daha uzar ve nihai boy uzunluğuna ulaşılmış olur. Büyümenin değerlendirilmesi ve sürecin sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini anlamak için elbette sadece boy uzunluğu yeterli değildir. Vücut ağırlığı ve ağırlık artış hızı, baş çevresi ve baş çevresindeki büyümenin artış hızı ve vücut bölümlerinin birbirleriyle oranı da değerlendirilmelidir. Her ülkenin kendi genetik standartları çerçevesinde belirlenmiş bir büyüme eğrisi vardır. Çocuklarda herhangi bir gelişim problemi olup olmadığı ülkemiz için belirlenmiş eğrilere göre değerlendirilir. Elbette bu değerlendirme yapılırken anne ve babanın da boy uzunlukları göz önünde bulundurulur. Eğer çocuğunuz bu eğrinin altında bir uzunluğa sahipse doktorunuz buna sebep olabilecek nedenleri araştıracaktır. Doğum sonrası çocuğunuzu götürdüğünüz kontrollerde boy, kilo ve baş çevresi ölçümleri yapılır. Doktorunuzda büyüme eğrisini referans alarak, elindeki verilere göre bir değerlendirme yapar ve sonucu sizinle paylaşır. Büyüme Geriliği Nasıl Anlaşılır? Ebeveynler olarak sorunu nasıl fark edeceğinizle ilgili kaygı duymanız çok normal. Öncelikle, ailenizin boy ortalamasını dikkate alabilirsiniz. En önemli referanslardan biri sizsiniz. Sonrasında yaşıtları ve aynı cinsiyetteki çocuklarla karşılaştırabilirsiniz. Kız çocuklarının boyu ergenlik döneminde erkeklere göre uzun olsa da nihai boy uzunluğunda genel ortalamada erkeklerin boyu daha uzundur. Türkiye’de nihai boy uzunluğu ortalama kızlarda 163 cm iken erkeklerde 176 cm’dir. 4 yaşına kadar bebekler doğum boylarının neredeyse 2 katına ulaşır ve sonraki yaşlarda, ergenliğe kadar olan dönemde yıllık ortalama 5-6 cm uzamaya devam eder. Bu bilgi doğrultusunda ebeveyn olarak dikkat edebileceğiniz küçük bir püf noktası bulunur. Örneğin çocuğunuza aldığınız pantolonun boyu sonraki yıl kısa gelmiyorsa durumdan şüphe ederek uzman bir doktorla görüşebilirsiniz. Gelişme çağında olan çocukların boyu hızlı uzadığı için bu durum sizin için belirleyici bir işaret olabilir. Bunun dışında eğer çocuğunuzun kronik bir rahatsızlığı var ise mutlaka doktor kontrolünde bu rahatsızlığın büyümesini etkileyip etkilemediği de değerlendirilmelidir. Böylece sorunun hem teşhisi hem de tedavisi için en önemli adım atılmış olur. Büyüme Geriliği Tedavisi Var Mıdır? Bebeklerde büyüme geriliği tedavisi için en önemli adım sorunun kaynağını bulmaktır. Beslenme yetersizliği sebebiyle gelişen bir sorun ise yeterli ve dengeli beslenme sağlandığında düzelecektir. Tiroid hormonunun eksikliği sebebiyle ortaya çıkan bir gerilik var ise bu hormonun olması gereken seviyeye ulaşması için gerekli tedavi uygulanır. Hormon referans aralığa ulaşıldığında boy ve kütle artış göstermeye devam edecektir. Eğer büyüme hormonunun eksikliği ile ilgili bir sorun geliştiyse o zaman bu hormon için takviye edici ilaçlar kullanılabilir. Bu tarz ilaçların farklı yan etkileri olduğu düşünülse de kemiklerde uzamayı sağlayacak bir uygulamadır. Ayrıca her boy kısalığında hormon tedavisi uygulanmaz. Bu ilaçların kullanılabilmesi için birçok testin yapılması gerekir. Sonrasında hormonal bir eksiklik varsa ilaç tedavisi uygulanır. Aslında büyüme geriliği bir neden değil sonuçtur. O yüzden buna sebep olan diğer hastalıklar araştırılmalı ve çözüm bulunmalıdır. Ergenlikten erişkinliğe geçiş yapıldığı dönemde kemiklerin ucunda bulunan büyümeyi sağlayan plaklar kapanmaya başlar. Bu sebeple tedavide geç kalmamak gerekir. Düzenli doktor kontrollerinde boy ve kilo artışları kontrol edilmesinin yanı sıra kendi yaptığınız ölçümlerde de bir sorun olduğunu düşündüğünüz zamanlarda vakit kaybetmeden bu konuda uzman bir hekimle görüşmeli ve tedaviye başlamalısınız. Çocuklarda Büyüme Geriliğinin Önüne Geçmek İçin Neler Yapılabilir? Bebeğiniz dünyaya geldikten sonra onun gelişimi ve büyümesi için yapmanız gerekenlerden biri de düzenli ve yeterli beslenmesini sağlamaktır. Çocuklarda büyüme geriliği sebeplerinden biri de uyku düzensizliğidir. Erken ve yeterli uyku büyüme hormonunun çalışması için gereklidir. Bu sebeple çocuklarınızın uyku saatine ve süresine dikkat etmelisiniz. Ayrıca ilerleyen dönemlerde voleybol ve basketbol gibi zıplayacağı egzersizler ya da vücudu geren jimnastik gibi sportif aktivitelerde bulunması da çocuğunuzun boy artışını ve kilo artışını düzenleyecektir. ERKEK VE KIZ BEBEKLERDE BOY-KİLO CETVELİ Konulu yazımızı aşağıdaki bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsiniz. ERKEK VE KIZ BEBEKLERDE BOY-KİLO CETVELİ Dilerseniz “Bebeklerde Büyüme Atakları” Konulu yazımızı inceleyebilirsiniz Daha fazlasını görmek için, bu kategorideki sorulara tıklayınız. Sağlık Uzmanları internet sitesinde yayınlanan makaleler ve sorulan sorulara verilen cevaplar tamamen bilgilendirme amaçlı olup, asla doktor muayenesi yerini tutmamaktadır. Şu unutulmamalıdır ki verilen bilgiler çağın gereklerine uygun olarak değişkenlik gösterebilir. Tüm kategoriler Kadın Hastalıkları-Doğum 20,673 Acil Tıp 23 Ağız - Diş Sağlığı 817 Alerji ve İmmünoloji 340 Anestezi ve Reanimasyon 46 Beslenme ve Diyet 487 Beyin ve Sinir Cerrahisi 1,118 Cinsel Sağlık 158 Cinsel Terapi 111 Çocuk Cerrahisi 28 Çocuk Gelişimi-Aile Danışmanı 192 Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 1,487 Dahiliye 4,217 Dermatoloji 3,929 Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları 689 Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 290 Estetik ve Plastik Cerrahi 606 Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon 775 Genel Cerrahi 1,903 Göğüs Cerrahisi 167 Göğüs Hastalıkları 1,171 Göz Hastalıkları 1,006 Hastalıklar 157 Kalp ve Damar Cerrahisi 902 Kardiyoloji 414 KBB 1,542 Medikal Estetik 0 Nöroloji 2,250 Obezite Cerrahisi 6 Ortopedi ve Travmatoloji 2,497 Psikiyatri 1,443 Psikoloji 1,333 Tıbbi Onkoloji 89 Üroloji 3,402 Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi kaç yaşındaki çocuklarla ilgilenir ??? Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi 0-18 yaş arasındaki bebek,çocuk ve gençlerin ruh sağlığı ve hastalıklarıyla ilgilenir. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi ülkemizde ne zamandan beri var ??? Ülkemizde ilk olarak 1956 yılında İstanbul Üniversinde Çocuk Psikiyatrisi Enstittüsü olarak ylında ise Tıp Fakültelerinde anabilimdalı oldu. Ülkemizde son 20 yıldır aktif olarak Çocuk ve Ergen Psikiyatristleri çalışmaya başlamıştır. En sık başvuru nedenleri nedir ??? Çocuk ve Ergen Psikiyatrisine en sık başvuru nedenlerini sayacak olursak dikkat eksikliği, unutkanlık, sinirlilik, geç konuşma, yaşıtlarıyla sorun yaşama, okuma yazmada gecikme, gelişme gerilikleri, seslenince bakmama, aşırı tv ya da bilgisayarla zaman geçirme, mutsuzluk..sayılabilir. Son dönemlerde psikolojik sorunlar arttı mı ??? Yukardada bahsettiğimiz gibi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi son 20 yıldır gelişen ve gelişmekte olan bir bilim psikolojik sorunlar aslında eskiden beri varken son 20 yıldır gelişen tedaviler ve insanların farkındalıklarının artmasıyla beraber insanların dikkatini normal olarak kabul edilmek zorunda kalınan sorunların çoğu tedavi diğer teknolojinin gelişmesiyle beraber insanlar arasındaki iletişim artarak bilgi paylaşımında artış hem yeni tedavilerin ortaya çıkmasına hem de insanların farkındalığının artmasına neden yıllarda artan streste psikoloji sorunların şiddetinin artmasına ve ortaya çıkmasına neden olduğuda bir diğer gerçektir. Son dönemlerde ilaç kullanımı neden arttı ??? Son 20 yıldır insanların farkındalığının artması,psikolojinin insanın hayatını belirleyen en önemli unsurların başında geldiğinin farkedilmesi,insanların psikiyatriye olan ön yargılarının azalmasıyla beraber psikiyatristelere başvurular zamanda gelişen teknolojiler ilaç endüstrisininde gelişmesine sebep olmuştur. Yeni tedavilerle beraber daha önce çözülemeyen sorunlar çözülmeye zamanda çoğu psikiyatrik bozuklukların altında genetik sebeplerin tespit edilmesi ve bunların tedavisinin öncellikle ilaçla yapılabilmeside bir diğer nedeni oluşturmaktadır. Bu sebeplerden dolayı ilaç kullanımı artmıştır. Psikolojik şikayetlerde ilk kime başvurulmalı ??? Çocuğumuzda gördüğümüz kafamızda soru işareti uyandıran, diğer çocuklarda görmediğiniz,onun günlük hayatını etkileyen herhangi bir sorun gördüğünüzde ilk önce Çocuk ve Ergen Psikiyatristinin çocuğunuzu ve ailenizi değerlendirmesi uygundur. Çocuk ve Ergen Psikiyatristiyle Psikolog, Pedagog, Erişkin Psikiyatristleri arasındaki farklar nelerdir ??? Çocuk ve Ergen Psikiyatristleri 0-18 yaş arasındaki çocukların yaşadığı sorunlara tanı koyan ve tedavi eden 6 yıllık tıp fakültesini bitirerek çocuk ve ergen psikolojisi üstüne 4 yıllık uzmanlık eğitimi almış sorunun terapi ya da medikal tedaviyle düzeleceğine karar verecek tek yetkin kişilerdir. Klinik psikologlar da bazı psikiyatrik hastalıkları tanıyabilmekle beraber psikiyatrik rahatsızlıklarla karışabilecek hipotiroidi,epilepsi gibi tıbbi hastalıklarla ilgili eğitimleri olmadığı için psikiyatrik belirtilerle gidebilecek bu tür hastalıkları tanıyamama , atlama, yanlış değerlendirme ihtimalleri vardır bu yüzden en uygun yaklaşım bir hastanın önce çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından değerlendirilip terapi ihtiyacı olduğuna karar verilirse psikloga yönlendirilmesidir. Aynı zamanda doktorun kendisi de psikoterapi uygulayabilir. Erişkin Psikiyatristlerde 18 yaş ve sonrası sorunlara tanı koyan ve tedavi eden 6 yıllık tıp fakültesini bitirerek erişkin psikolojisi üstüne 4 yıllık uzmanlık eğitimi almış doktorlardır. Psikolog, 4 yıllık psikoloji üzerine eğitim alan tedavisini yapmaya yetkin olan psikologlar sadece uzman klinik başka alanda almış psikologlar ve uzmanlığını almamış sadece psikoloji bölümünden mezun olan psikologlar hastaya herhangi bir tanı koyma,tedavi yapma ya da test yapma konusunda yetkin çocuk gelişimi üzerine 4 yıllık fakülte bitiren hasta görmesi ve tedavi etme yetkisi ailelere çocuk gelişimi üzerine bilgilendirme bahsettiğimiz nedenlerdne dolayı 18 yaş altında çocuğunuz bir sorun yaşıyorsa önce Çocuk ve Ergen Psikiyatristinin çocuğunuzu muayene etmesi en uygunudur. DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU İLE İLGİLİ SORULAN SIK SORULAR Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tedavisi ilaçsız olur mu ??? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu genetik geçişli ve beynin belirli bölgelerini etkilediği için ilk ve altın standart tedavisi ilaç tedavisidir. İlaç tedavisine ek olarak davranışçı tedaviler çalışmalarda davranışçı tedavilerin yalnız başına yapıldığında etkisiz olduğu tedavilerinin etkinliği %90 lara davranışçı tedavilerin etkinliği ise %5 ler civarındadır. Dikkat Eksikliğinde kullanılan ilaçlar bağımlılık yapar mı ??? Diğer bilinen yanlış bilgilerden bir taneside Dikkat Eksikliği Hiperaktivitede kullanılan concerta, ritalin, medikinet gibi ilaçların bağımlılık yaptığı ile ilgilidir. Tam tersine uygun dozlarda kullanıldığı zaman bu ilaçlar bağımlılığı kırmızı reçete ile yazıldığından insanlarda böyle bir yanlış algı oluşmaktadır. Dikkat Eksikliğinde kullanılan ilaçlar kısırlık yapar mı ??? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda kullanılan ilaçların kısırlık yapması söz konusu değildir. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tedavi edilmezse ne olur ??? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tedavi edilmediği zaman ilerleyen dönemlerde çocuklarımızın davranış bozukluğu, antisosyal kişilik bozukluğu, depresif bozukluklar, kaygı bozuklukları , madde kullanım bozuklukları geliştirmesi açısından yüksek risk taşırlar. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun tedavi süresi ne kadardır ??? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu kronik olarak devam eden bir çalışmalarda çocukluk çağında Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanısı almış çocukların yüzde %65 nin erişkinliktede bu bozukluğu sürdürdüğü 18 yaşa kadar alınan tedaviler çocuğumuzun gelecek hayatını çok etkilediğinden çok önemlidir. Dikkat Eksikliğinde Hiperaktivite Bozukluğunda kullanılan ilaçlara yazın ara vermek gerekir mi ??? Dikkat eksikliği tedavisi ara vermeden yapılması gerek bir sadece çocuklarımızın derslerinde değil günlük hayatlarındada çok ilaçlar günlük etkili oldukları için beyinde kalıcı hasarlara yol nedenlerden dolayı hergün düzenli şekilde alınması dönemlerde o gün dikkatı tedavinin eksik kalmasına yol açar. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tedavisi kaç yaşında başlanır ??? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanısı konar konmaz tedavis süreçi bozukluk çok şiddetliyse ve çocuğumuzun gündelik hayatını çok etkiliyorsa erken ilaç tedavileri çocuğu kendi içerisinde değerlendirmek en uygunudur. Aşırı Hareketlilik zeka göstergesi midir ??? Zeki çocuk aşırı hareketlidir ya da aşırı hareketli çocuk çok zekidir kesinlikle yanlış olan bir potansiyeli iyi olan çocuklar aynı zamanda hareketlerinide kontrol etmede sorun gelişim düzeyi düştikçe hareketlerini kontrol etmekte zorlanacağı için aileler tarafından bu durum aşırı hareketli olarak değerlendirilebilir ama bu değerlendirme çocukta dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olabileceği gibi gelişim geriliği olan çocuklarda da olabilir. Çocuklarnın yedikleri şekerli yiyecekler dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu yapar mı ??? Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna yol açan nedenler arasında beslenme bilimsel olarak kanıtlanamamıştır. Aşırı hareketli olan çocuklar şekerli yiyecek ve içecekleri tüketmeyi insan şekerli içecek tükettiği zaman biraz enerji artışı olur ama bu gün boyu sürmez. Dikkat eksikliği hiperaktivite tanısı ülkemizde çok mu konuyor ??? Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu toplumda görülme sıklığı yapılan çalışmalarda %5-10 arasında 6 yaş-18 yaş arasındaki çocuk sayısı yaklaşık olarak 21 rakamlara bakarak şu anda tedavi alması gereken çocuk sayısı yaklaşık olarak en az milyon çocuk civarıdır ama şu anda tedavi alan çocuk sayısı yaklaşık olarak 200 istatistiklere bakarsak şu anda her yüz çocuktan 15 i yaklaşık olarak tedavi almaktadır. Dikkat eksikliği hiperaktivite tanısı nasıl konur ??? Dikkat eksikliği tanısı Çocuk ve Ergen Psikiyatristi tarafından yapılan detaylı klinik muayene ve görüşmeyle koymak için herhangi bir EEG,MR.. gibi testlere ihtiyaç eden diğer hastalıklar varsa gerekli tetikler doktorunuz tarafından istenir. Dikkat eksikliği tedavisinde neurofeedback ya da mental aritmetik gibi yöntemlerin tedavide yeri var mıdır ??? Dikkat eksikliği tedavisinde en etkili yöntem medikal tedavi ve buna ek olarak yapılan davranışçı aritmetik ve diğer buna benzer yöntemlerin tıbbi olarak etkinliği kanıtlanmamıştır. Dikkat eksikliği olan çocuk nasıl tv,bilgisayar karşısında saatlerce kalabilir ??? En çok sorulan , aileleri çelişkiye düşüren sorulardan bir taneside budur. Madem çocuğumda dikkat eksikliği var nasıl olur da saatlerce hareket etmeden tv, bilgisayar karşısında kalabilir???. Tv,bilgisayar hızlı döngülü, anlık değişimlerin,biraz sonra ne olacak sorusunun merak olduğu zamanda çocuklarda oyun, merak , kazanma, ödül gibi duyguları beslediği için bağımlılık yaratır. Bilgisayar oyunları aynı zamanda çok dikkat oyunları çocuklarımızda bir kısır döngü çocuk bir daha ki seferde daha iyi yapacam,bu sefer şöyle oynucam,geçen seferde şundan dolayı yapamadım deyip o ödül sistemini çalıştırmaya devam detaylı baksak dikkat eksikliği olan çocuklar oyunlardada dikkat etmezler. Bu yüzden tekrar tekrar eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda bağımlılık gelişmeside diğer çocuklara göre daha kolay olduğundan bı sistem devam eder. Önce 15 dakika olan süre yarım saate sonra saatlerce en sonunda da günboyuna döner. Dikkat eksikliğinde kullanılan ilaçlar beyne zarar verir mi ??? Dikkat eksikliğinde kullanılan ilaçlar yaklaşık olarak 50 yıldır ana kadar beyin hücrelerine zarar verdiği ile ilgili bilimsel bir çalışma yoktur. Dikkat eksikliğine kullanılan ilaçlar kokain, esrar, eroin gibi uyuşturucu maddelere benzer mi ??? Dikkat eksikliğinde kullanılan ilaçlar psikostimulan grubundan olup dikkat artıcı özelliği dışında uyşukluk yapma,uyutma gibi etkileri gibi maddelerin yaptığı hiç bir etkiyi tersine dikkat eksikliği ilaçlar uykuyu açar. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu büyüyünce ya da kendiliğinden geçer mi ??? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu kronik bir artıkça çocukların kendilerine çözüm üretme mekanizmalarının gelişmesi,yaşla beraber dikkat süresinin uzaması nedeniyle çocuklar ilerleyen dönemlerde hayatlarını çok etkilemeden bu durumla baş çalışmalar 18 yaşını bitirmiş çocukların yaklaşık yüzde 30 unda hayatını etkilemeyecek düzeye geldiğini kalan büyük kısımda ise bu durum artarak devam erişkin düzeye gelmiş, çocukluk döneminde dikkat eksiliği ya da aşırı hareketliliği olan kişiler bu durumun farkına eksikliği ve aşırı hareketlilik ile yaşamaya alışmış kişiye bu durum normal zaman bu durumu etrafındaki kişiler fark eksikliği ve aşırı hareketliliğin çocukluk çağında şiddetli olması erişkin döneminde de bu sorunların devam edeceğini gösterir. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda tedavisinde kullanılan ilaçlar hangileridir ve yan etkileri nelerdir ??? Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda ülkemizde ve dünyada kullanılan metilfenidat etken maddesi olan Ritalin , Concerta ve Medikinet adlı ilaç grubu ise atomoksetin etken maddesi olan Strattera adlı Medikinet,Straterra dikkatı artırarak kişinin uyku ve iştahını görülen sık yan etkiler ise sinirlilik, mide sorunları bulantı,kusma.., baş ağrısı ve karın yan etkiler genelde hafif düzeyde olup kısa zamanda geçer. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda kullanılan ilaçlar boy uzamasını ya da çocuğun gelişimini etkiler mi ??? Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda kullanılan ilaçlar dikkatı artırarak uyku ve iştahın azalmasına yol açar. Bu nedenden dolayı çocuklarda tedavinin ilk başlarında kilo kaybı olur. Çoğu ailenin kafasında da çocuğumun boyu kısa kalacak endişesi kalır. Aslında bu kilo kayıpları çocuğun fazladan olan kiloların yok olmasından kaynaklanır. Çocuklar ilaç kullandıkça zayıflamazlar. Çocukların boy gelişimini etkileyen en önemli faktör genetiktir. Bu ilaçlar büyüme gelişme genleri etkilemediği için büyüme gelişme geriliğine yol açmazlar. OTİZM İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR Otizmin belirtileri nelerdir ??? Otizmin 3 temel belirti alanı en önemlisi ve olmazsa olmazı sosyal alanda sorun iki alan dil gelişiminde sorun olması ve tekrarlayıcı alandaki sorunları yaşıtlarına göre değerendirmek gerekir. Sosyal alandaki sorunlar göz teması kurmaktan kaçınma, yandan bakma, seslenildiği zaman tepki vermeme,kendi dünyasında yaşama, çevresiyle ilgilenmeme, duyusal aşırı hassasiyet elektrik süpürgesinden aşırı korkma, skendisine dokunulmasından hoşlanmama.. ya da duyusal hassasiyetin olmaması sese tepki vermemesi,düştüğü zaman ağlamama.., yaşıtlarıyla ilgilenmeme , yaşıtlarıyla oyun başlatmama ya da devam ettirememedir. Dil alanındaki sorunlar yaşıtların göre konuşmanın gecikmesi, garip sesler çıkarma, anlaşılmaz ve kendi kendine konuşma, konuşmadığı için isteklerini ebeveynlerinin elini tutarak gösterme, kendiliğinden iletişime veya konuşmaya başlamazlar, duyduğu kelimeleri papağan gibi tekrarlama, daha önce duyduğu kelimeyi beklenmeyen yerde söyleme ya da tekrarlama, monoton ses tonuyla konuşma, karşılıklı konuşmayı davranışlar kanat çırpma, zıplama, sallanma, elini ilk defa görüyormuş gibi izleme, parmak ucunda yürüme,oyuncakları sıralayarak oynama, dönen cisimlerle oynama ya da izleme araba tekerleği,çamaşır makinesi.., aynı şeyleri tekrarlama aynı yerde gidip gelip yürüme,legoları dizme… dır. Otizm toplumdaki görülme sıklığı nedir ??? Otizm toplumda % 1 oranında her 100 çocuktan birinde.. görülen bir oran psikiyatrik hastalıklar içerinde az bir oran zaman aileler yakın akrabalarında ya da kendi çocuklarında olmadığu zaman otizmin farkında değilerdir . Farkındalıkla baktığımız zaman etrafımızda onları görebiliriz. Otizmin nedenleri nedir ??? Otizm ile ilgili yapılan çalışmalar genetik nedenleri öne bir çok gen geçiş direk anneden ya da babadan kaç kuşak öncesindeki gen tekrar yeniden ortaya çalışmalarda beynin gelişiminde sorun ya da gecikme olduğunu sırasında ya da doğumdaki sorunlarda otizmin gelişmesine yol açabilir ama kesin bir neden bulunamamıştır. Otizmin erken belirtiler nelerdir ??? 1 yaş öncesinde göz teması kuramama, sosyal gülümsemenin gelişmemesi, kucağa alındığı zaman tepki vermeme,sese tepki vermeme ya da sesten aşırı rahatsız olma, yalnız kalmaktan rahatsız olmama, yabancı kaygısının olmaması yabancı birisinin kucağında rahatsız olmama.., dil gelişimin beklenen düzeyde olmaması, tekrarlayıcı ve anlamsız konuşma gibi belirtiler gösterirler. 1 yaşından sonra yaşıtlarına ilgi göstermeme, bye bye gibi sosyal iletişim becerilerinin gelişmemesi, taklit yapamama, karşılıklı oyun başlatmama, kendi başına amaçsız oyunlar oynama, konuşmada gecikme, kanat çırpma, salanma, zıplama gibi belirtiler gözlenebilir. Otizm tanısı kaç yaşında konur ??? Bilimsel kriterlere göre otizm tanısı üç yaşından önce çocuğumuzda yukarda bahsettiğimiz belirtiler varsa erken zamanda çocuk ve ergen psikiyatristine başvurmamız zaman 3 yaş öncesinde otizm gelişim gerilikleriyle çok için tanı konması otistik belirtiler varsa bile bunları takip etmek için en ideal yaş 1-2 yaş arasıdır çünkü erken konulan tanılar tedavininde daha başarılı olmasına yol açar. Otizm tanısı nasıl konur ve hangi tetikler yapılmalıdır ??? Otizm tanısı çocuk ve ergen psikiyatristleri tarafından detaylı klinik muayene ile gereken en önemli test işitme yapılması gereken testlere çocuğunuzun durumunda göre doktorunuz karar koymak için kan testlerine gerek durumlarda MR, EEG gibi testler ihityaç olduğunda doktorunuz tarafından epilepsi şüphesi doktorunuz tarafından olduğu düşünülürse EEG yapılabilinir. Otizmin tedavisi var mıdır ??? Otizmde en önemli tedavi aile bilgilendirilmesidir. Ülkemiz koşullarında özel eğitim tedavileri hem süre hem bu konuda eğitmenlerin olmaması nedeniyle malesef yetersiz kalmaktadır. Otizmde yurtdışındaki eğitim süreleri haftada yaklasık 25-30 saatken ülkemizde malesefe saattir. Burda iş ailelere düşmektedir. Özel eğitimde çocukla bire bir eğitimin ve davranışçı tedavilerin çocuğun gelişimine oldukça katkısı vardır. Türkiye koşullarında özel eğitmen bulmak zordur. Bu konuda en önemlisi eğitim alacağınız kişinin özgeçmişine ve deneyimlerine bakmanızdır. Eğitim süresincede ailenin gelişmeleri takip etmesi diğer önemli bir noktadır. Diğer önemli bir nokta ise otizme eşlik eden diğer pskiyatrik bozuklukların hepsi beraber yapıldığında gelişme kaydedilir. Diğer tedavilerinsu terapisi.. etkinliği bilimsel olarak kanıtlanamamıştır. Aileler bu konuda bilgi sahibi olmadıkları için çoğu bu konuda bilgileri olmayan kişiler tarafından tedavi adı altında istismar konuda ailelerin dikkatli olması ve çocuk ve ergen psikiyatri doktorlarına bu tür tedavi duyduklarıda danışmaları önemlidir. Otizm belirtiler ne zaman başlar ??? Yukarda da bahsettiğimiz gibi genetik nedenlerin ön planda olması nedeniyle aslında çocuklarımız doğduktan sonra bu süreç başlar. Aileler bu konuda bilgi sahibi değilse yolunda gitmeyen şeyleri fark etmekte zorlanabilir veya görmek istemeyebilir. Bu konuda bilgi sahibi ve çocuğunu iyi gözleyen ebeveynler ise yaklaşık olarak 4-5 ayda bu durumun farkında varabilirler. Otizm ile sık karışan durumlar ??? Gelişim gerilikleri, Tepkisel Bağlanma Bozuklukları, İşitme kayıpları otizmle en sık karışan gerilikleri her alanda çocuğumuzun gelişiminin geriden gibi özellikle sosyal alan etkilenmemiştir. Otizmle en çok karışan Tepkisel Bağlanma Bozukluğu nedir ??? Tepkisel bağlanma bozukluğu çocukların özellikle bebeklik dönemi ve sonrası çeşitli sebeplerden dolayı ebeveynle güvenli bağlanma geliştiremeyen çocuklarda gözlenen bir bu bozukluğun görülmesi yurtlarda yaşayan , yeterince ilgilenemyen çocuklarda gözlenmiştir. Günümüzde ise bakıcıların yeterince ilgilenmediği ya da aşırı televizyon, bilgisayar gibi teknolojik ürünlerle zaman geçiren çocuklarda gördüğümüz bir bağlanma bozukluğu olan otizme çok benzer bir tabloya yol iki durumun ayrılması çok önemlidir çünkü tedavileri ve tedavilere verdikleri yanıt çok farklıdır. Otizmli çocuk ilerde erişkin olduğunda ne olur ??? Otizmde gidişatı belirleyen en önemli etmenler Erken tanı alması, İyi takip, İyi eğitmenlerden alınmış uzun süreli bireysel eğitimler, Zeka, Konuşmanın olması, Ek hastalıkların hepsi iyi yapılırsa tamama yakın düzelen çocuklar en iyi şekilde olan çocuklar ilerde kendi başlarına yaşar duruma gelebilirler ama bunların yapılmadığı durumlarda malesef ebeveyne bağımlı olarak yaşarlar. Otizmde ailelerin dikkat etmesi gerek unsurlar nelerdir ??? Otizm tanısı almış çocuklarının ailelerine büyük görev düşüyor. İlk tanı konulduğu zaman çoğu aileler ister istemez bunu kabul etmekte normal olarak zorlanırlar. Çoğu zaman doğal olarak bir kaç doktora daha göstermek isterler. Bu süreyi kısa tutmak çok önemlidir. Ne kadar kısa olursa tedavi sürecine geçmekte o kadar iyi olur. Ebeveynlerin birbirine destek olması çok önemlidir. Doktor doktor gezmekte çok iyi çözüm değildir. Ailenin bilgilendirilmesi çok önemlidir. Ebeveynler kafalarındaki en küçük soruyu bile doktorlarına sormaları gerekir. Tanı konduktan sonra çoğu aile ne yapacağını bilemez ve çocukları için ne en iyi olur diye çaresizlik içinde arayışa girerler. Burda çok dikkatli olmak gerekir. Malesef ailelerin bu çaresiz durumlarından faydalanmak isteyen doktor dışında bir çok kişi var. Ebeveynler mutlaka bir çocuk ve ergen psikiyatrisine güvenmeli ve onun danışmanlığında tedavi ve eğitimlerini yöneltmeleri gerekir. Doktor dışındaki bu kişiler ailelerin umutlarını çalarak çocukların tedavilerini aksatmakta ya da gelişimi ilk 7 yaşa kadar çok önemli olduğu için bu dönemleri iyi değerlendirmek çok önemlidir. Otizme eşlik eden hastalıklar nelerdir ??? Otizme bir çok hastalık eşlik eder. Bu durum, olan sorunların daha da artmasına neden olur. Bu yüzden bu durumların belirlenip tedavi edilmesi çok önemlidir. Bazı durumlarda eşlik eden hastalıklardaki belirtiler aileler tarafından otizm belirtisi zannedilir. Otizme eşlik eden en çok diğer bozukluklar şunlardır Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Anksiyete Bozuklukları, Depresif Bozukluklar, Obsesif Kompulsif Bozukluklar, Uyku Bozuklukları, Altına Kaçırma/Altını Islatma. Bu bozuklukların tanınması ve erken tedavisi çocuklarımızın gelişimi açısından çok önemlidir. ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR Özel Öğrenme Güçlüğü nedir ??? Çocukların yaş, zeka , aldığı eğitim ve çevresel faktörler gözönünde bulundurulduğunda okuma-yazma, matematik gibi alanlarda beklenenin altında olması durumuna Özel Öğrenme Güçlüğü denir. Burada ki önemli nokta her çocuğu kendi kapasitesine , yaşına ,aldığı eğitime ve bulunduğu koşullara göre değerlendirmektir. Özel Öğrenme Güçlüğü ve Gelişim Gerilikleri arasındaki fark nedir ??? Özel öğrenm güçlüğü yaşayan çocuklar belirli alanlarda sorun yaşarlar. Diğer alanlarda sorun yaşamazlar. Örnek verecek olursak matematikte öğrenme güçlüğünün şiddetine bağlı olarak zorlanma yaşarken diğer derslerde sorun yaşamazlar. Özel Öğrenme Güçlüğü hangi bozukluklarla karışır ??? Özel öğrenme güçlükleri dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve gelişim gerilikleri ile çok sık karışır. Tedavileri farklı olduğu için ayırıcı tanı yapmak çok önemlidir. Özel Öğrenme Güçlüklerine eşlik eden diğer psikiyatrik bozukluklar nelerdir ??? Özel öğrenme güçlüklerine en sık eşlik eden diğer psikiyatrik bozukluklar Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Gelişim Gerilikleri, Anksiyete Bozuklukları, Depresif Bozukluklar, Tik Bozuklukları ve Davranım Bozukluklarıdır. Özel Öğrenme Güçlükleri tedavi edilmezse ne olur ??? Özel öğrenme güçlükleri dikkat eksikliği gibi tedavi edilmediği zaman çocukların hem eğitim hem de sosyal hayatını oldukça olumsuz etkileyen bozukluklardan bir tanesidir. Tedavi edilmediği zaman eğitim hayatında olması gerekenin hep altında kalırlar. Depresif bozukluklar , Davranış Bozuklukları, Anksiyete bozuklukları ikincil olarak gelişir. Hem mesleki hem de aile hayatlarında sorun yaşarlar. PAYLAŞ SORU Yeterli ve dengeli beslenme nasıl tanımlanmaktadır? CEVAP Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gereken enerji ve tüm besin ögelerinin yeterli miktarlarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması yeterli ve dengeli beslenme olarak tanımlanmaktadır. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenme nasıldır? CEVAP Sağlıklı çocuklarda olduğu gibi gelişimsel yetersizliği ya da nörogelişimsel engeli olan çocuklarda da sağlığın korunup geliştirilebilmesi ve yaşam kalitesinin artırılabilmesi için yeterli ve dengeli beslenme ile yeterli büyümenin sağlanması oldukça önemlidir. Bu çocuklarda yetersiz beslenme durumu oldukça sık karşılaşılan bir sorundur. Malnütrisyon, çocukların sağlığını olumsuz olarak etkilerken, yaşam kalitesini düşürmekte ve çocuğun rehabilitasyon ve fiziksel aktivitelere katılımını engellemektedir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda sorunların tedavisinde benimsenen yaklaşım nedir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda sorunlar multifaktöriyel olduğundan, sorunların tedavisi de multidisipliner bir yaklaşım gerektirmektedir. Bu çocuklar hekim, diyetisyen, hemşire, fizyoterapist, ergoterapist, psikolog ve dil konuşma terapisti başta olmak üzere oluşan multidisipliner bir ekip tarafından değerlendirilmeli ve tedavi edilmelidir. Risk altındaki çocuklar en erken zamanda tespit edilmeli ve yakından takip edilmelidir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda ne gibi olumsuzluklar görülebilir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyüme yetersizliği doğrusal büyüme yetersizliği, yetersiz ağırlık kazanımı vb. ve vücut kompozisyonunda değişim düşük kas ve yağ depoları vb. sık karşılaşılan bir durum olmakla birlikte, gelişme geriliğine neden olan bazı genetik sendromlar ya da hastalıklarda, özellikle ilaçların yan etkileri, sedanter aktivite, hipotoni gibi nedenler besin alımını artırarak ya da enerji harcamasının azaltarak ağırlık artışı ya da obeziteye neden olabilmektedir. Soru Detay SORU Bebeklik döneminde malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup hangisidir? CEVAP Bu popülasyonda malnütrisyonun en yaygın görüldüğü grup serebral palsidir SP. Malnütrisyonun derecesi, çocuğun yaşına, kaba motor fonksiyonlarına ve tüple beslenme desteği alma durumuna göre değişkenlik gösterir. Buna göre normal gelişim gösteren çocuklarla karşılaştırıldığında, kaba motor fonksiyonları orta-ağır derecede etkilenen SP’li çocukların özellikle spastik kuadriplejik SP yağsız vücut kütlelerinin daha düşük olduğu, vücut yağ yüzdelerinin ise düşük ya da sağlıklı yaşıtlarıyla benzer olduğu saptanmıştır. Soru Detay SORU Ergenlik döneminde özel gereksinimi olan çocuklarda obezite görülme sıklığı nedir CEVAP Ergenlik dönemine gelindiğinde özel gereksinimi olan çocuklarda obezite görülme sıklığı normal popülasyonun iki katına kadar çıkmaktadır. Bunun en önemli nedeni Down sendromu ve OSB olan ergenlerin yaklaşık yarısının fazla kilolu, %25-31’inin ise obez olmasıdır. Soru Detay SORU Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde ise malnütrisyonun etkileri nelerdir? CEVAP Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde ise malnütrisyon; • Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalmasına örneğin; zayıf öksürme kuvveti vb., • Bağışıklık sisteminin zayı amasına örneğin; sık enfeksiyonlar, geç toparlanma vb • Bası yaralarının oluşmasına ve yara iyileşmesinin gecikmesine, • Kemik kırıklarına, • Cerrahi sonrası örneğin; skolyoz cerrahisi komplikasyon gelişme riskinin artmasına ve iyileşme süresinin gecikmesine, • Hastaneye yatış sıklığı ve süresinin artmasına, • Sağlık bakım giderlerinin artmasına neden olmaktadır. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenme durumunun iyileştirilmesinin önemi nedir? CEVAP Malnütrisyonun tıbbi açıdan önemli olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu nedenle gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenme durumunun iyileştirilmesi hem çocuğun genel sağlık durumunun iyileştirilmesini hem de ailenin ve çocuğun yaşam kalitesinin artırılmasına yardımcı olabilir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda malnütrisyona yol açan nedenler nelerdir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda malnütrisyona yol açan nedenlerin başında oral motor sorunlar ve buna bağlı diyetle yetersiz enerji ve besin ögesi alımı gelmektedir. Serebral palsi ve Down sendromu gibi birçok nörogelişimsel bozuklukta, özellikle yaşamın ilk yılı ve adölesan büyüme atağında enerji ve birçok mikro-besin ögesinin alım düzeyi, referans alım düzeylerinin altında kalmaktadır. Diyetle yetersiz enerji alımına anormal enerji harcaması ve artan kayıplar da eşlik etmektedir Soru Detay SORU Diyetle yetersiz enerji alımının en önemli nedeni nedir? CEVAP Serebral palsili çocuklarda enerji alımları genellikle sağlıklı yaşıtlarına göre daha düşüktür. Beslenme desteği alan çocuklarda gastrostomi vb. büyüme gelişmektedir. Diyetle yetersiz enerji alımının en önemli nedeni oral motor bozukluktur ve SP’li çocukların neredeyse %90’ını etkilemektedir Soru Detay SORU Oral motor becerileri nedir? CEVAP Oral motor becerileri; dudaklar, dil, çene, dişler ile yumuşak ve sert damağın kullanımı ve işlevleri şeklinde ifade edilir. Normal oral motor gelişim doğumdan hemen önce başlar ve üç yaşına kadar devam eder. Dördüncü yaşa gelindiğinde sağlıklı çocukların büyük çoğunluğu sıvı ya da katı kıvamdaki besinleri güvenli bir şekilde tüketebilir. Soru Detay SORU En sık görülen oral motor sorunları nelerdir? CEVAP En sık görülen oral motor sorunlar zayıf emme, çiğneme güçlüğü, dil itme gibi anormal refleksler, taktil hassasiyet ve zayıf dil ve dudak hareketleridir. Bu sorunlar özellikle katı besin alımını güçleştirir ve öğün süresinin uzamasına neden olur. Soru Detay SORU Oral motor becerilerinin zayıf olmasının olası etkileri nelerdir? CEVAP Oral motor becerilerinin zayıf olması çocukların yaklaşık yarısının, yemek yiyebilmek için bakıcıya bağımlı olmasına neden olur. Yemek için yardım alması gereken çocukların açlık ya da tokluklarına yönelik bakıcıları ile iletişim kuramamaları, yetersiz ya da gereğinden fazla besin tüketimine yol açabilir. Bazı hastalar kendi kendilerine yemek yiyebilecek durumda olmalarına rağmen, genellikle göz-el koordinasyonları bozuk ve yeme hızlarının düşük olması besin alımında azalmaya ya da kayıplara neden olabilir. Soru Detay SORU Otistik çocuklarda ise yeterli besin alımının önündeki en önemli engel nedir? CEVAP Otistik çocuklarda ise yeterli besin alımının önündeki en önemli engel seçici yeme davranışıdır. Çalışmalarda, otistik çocukların yaklaşık %60’ında diyetteki besin çeşitliliğinin 20’den daha az olduğu ve yine yarıdan fazlasının yeni besinleri denemek konusunda direnç gösterdiği saptanmıştır ancak birçok çalışmada, seçici yeme davranışı nedeniyle tüketilen besin sayısı az olmasına rağmen, otistik çocukların genellikle diyetle enerji ve besin ögesi gereksinimlerini karşılayabildiği gösterilmiştir. Soru Detay SORU Beslenme harici faktörler çocuğun özellikle hangi fiziksel özelliklerini etkilemektedir? CEVAP Genellikle beslenme ile ilişkili faktörler çocuğun vücut ağırlığı üzerinde daha büyük etkiye sahipken, beslenme harici faktörler çocuğun boy uzunluğu üzerinde etkilidir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyümeyi etkileyen başlıca etmenler nelerdir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyümeyi etkileyen başlıca etmenler yaş, motor gelişim geriliğinin şiddeti, genetik sendromlar, nörolojik ve nörotrofik faktörler, endokrin faktörler büyüme hormonu yetersizliği vb., sık enfeksiyonlar ve hareket ya da yürüme sorunları nedeniyle uzun kemiklere mekanik baskı ve ağırlık taşıma aktivitesinin olmaması şeklinde sıralanabilir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda da optimal büyüme potansiyeline ulaşılabilmesi için yaplması gereken nedir? CEVAP Normal gelişim gösteren çocuklarda olduğu gibi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda da optimal büyüme potansiyeline ulaşılabilmesi için diyetle çocuğun tüm enerji ve besin ögesi ihtiyaçlarının karşılanması gereklidir. Oral alım beslenme için en fizyolojik ve uygun yol olmasına rağmen bu çocuklarda tüm gereksinimlerin karşılanabilmesi için yeterli olmayabilir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenmeye ilişkin temel hususlar nelerdir? CEVAP Besin ihtiyaçlarının karşılanması ve yutma güvenliğinin sağlanmasının yanında gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenmeye ilişkin diğer iki önemli husus da; • Besin alımını azaltan ya da besin kayıplarını artıran gastrointestinal reflü, konstipasyon vb. ve • Davranışsal seçici yeme davranışı, oral defans vb. sorunların tedavi edilmesidir. Görüldüğü gibi gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenmeye ilişkin sorunlar tek bir nedene bağlı olmadığından, sorunların çözümü de tek yönlü mümkün olmamaktadır. Bu nedenle çocuk için uygun beslenme yönteminden, çocuğa verilecek besin kıvamına kadar tüm aşamalarda multidisipliner ekibin tüm üyelerinin görüşleri alınmalı ve karar verilmelidir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda enerji alımında dikkat tedilmesi gereken faktörler nelerdir? CEVAP Bu gruba özgü bir enerji gereksinimi bulunmadığından enerji alımı çocuğun fiziksel aktivitesi ya da yürüyebilme durumu, motor bozukluğun derecesi, kas kütlesi ağır malnütrisyon varlığı vb, kas tonusu spasite vb., tüple beslenme desteği alma durumu, nöbet varlığı ya da ilaç kullanımına kas gevşetici vb. göre bireyselleştirilmelidir. Soru Detay SORU Boy yaşı nedir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda enerji gereksinimlerinin belirlenmesindeki bir diğer yaklaşım boy yaşının referans alınmasıdır. Boy yaşı, kemik yaşının kaba bir göstergesidir ve kemik yaşı besin ögesi gereksinimlerinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda sıvı gereksinimi nasıldır? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda oral motor sorunlara bağlı sıvı kayıpları, aşırı salya akması drooling, iletişim becerisinin olmaması nedeniyle susama hissini belirtememe ve bakıcıya bağımlı olma gibi nedenlerden hidrasyon durumu bozuk olabilir. Nörogelişimsel bozukluğu olan çocuklarda yapılan çalışmalar, gelişimsel bir engeli olmayan çocuklarla karşılaştırıldığında tükürük akış hızının daha düşük %50, tükürük, plazma ve idrar ozmolaritesinin ise daha yüksek olduğu sırasıyla %50, %3 ve %20 belirlenmiştir. Bu bulgular çocuklarda dehidratasyonun sıvı kaybı göstergeleridir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda en sık görülen mikro besin ögesi yetersizlikleri nelerdir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda en sık görülen mikro besin ögesi yetersizlikleri kalsiyum, demir, çinko, C vitamini, D vitamini, E vitamini ve selenyum eksikliğidir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocukların beslenmesinde nelere dikkat etmelidirler? CEVAP Nörogelişimsel bozukluğu olan tüm çocuklarda beslenmenin güvenliğinin, etkinliğinin ve beslenme durumunun değerlendirilmesi, klinik değerlendirmenin rutin bir parçası olmalıdır. Çocuğun öğün sırasında tükettiği besin miktarı, öğün süresi, beslenme sırasındaki kayıplar, sıvı ya da katı besinleri yutma becerisi bir diyetisyen tarafından değerlendirilmelidir. Çocuk için öneri geliştirilirken çocuğun enerji ve protein ihtiyacı ile çiğneme becerisine uygun besin kıvamı göz önünde bulundurulmalıdır. Soru Detay SORU Çocuklarda beslenme ya da yutma güçlüğü bulgusu olup olmadığını tespit etmek için sorulabilecek sorular nelerdir? CEVAP Özellikle kapsamlı klinik ve aletsel yutma değerlendirmesi imkânına sahip olmayan sağlık uzmanları, aşağıdaki sorulara yanıt arayarak çocukta beslenme ya da yutma güçlüğü bulgusu olup olmadığını tespit edebilir. Bu sorular doğrudan tanı konulmasını sağlamaz ancak ileri ve kapsamlı inceleme gereken çocukların tespit edilmesine yardımcı olur • Çocuğun öğün saatleri uzuyor mu? • Çocuk beslenme açısından tamamen başkalarına bağımlı mı? • Öğün saatleri stresli mi? • Çocuk yemek yemeyi reddediyor mu? • Solunum sıkıntısına ilişkin bulgular var mı? • Son 3 aydır çocuğun ağırlık kazanımında yavaşlama ya da duraksama oldu mu? • Çocuk sürekli kusuyor mu? Kusma ne zaman gerçekleşiyor? • Öğün saatlerinde çocuk huzursuz ya da letarjik mi? Soru Detay SORU Klinik değerlendirmenin yutma bozukluğu sorunlarında önemi nedir? CEVAP Klinik değerlendirme yutma bozukluğu ya da aspirasyon riski olan bebek ve çocukların erken dönemde tespit edilmesine yardımcı olsa da sübjektif bir yöntemdir. Bu nedenle klinik değerlendirme sonrası risk olduğu saptanan çocuklarda ileri değerlendirme ve tanı için daha objektif olan aletsel yutma değerlendirmeleri önerilmektedir. Bu yöntemler içerisinde en sık kullanılan ve altın standart olarak kabul edilen yöntemler video oroskopik yutma çalışması VFYÇ’ veya bir diğer adıyla modifiye baryum yutma çalışması MBYÇ’ ve fiberoptik endoskopik yutma değerlendirmesi FEYD’dir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda nörolojik ve beslenme sorunları açısında hangi tür tüplerin beslenme amacıyla kullanılması daha uygundur? CEVAP Uzun süreli beslenme desteğinin verilmesi planlanıyorsa, cerrahi ya da endoskopik olarak yerleştirilen bir gastrostomi tüpü doğrudan mideye yerleştirilen beslenme sondası tercih edilmelidir. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda hem eşlik eden nörolojik sorunlar ve hastalıklar kronik olduğundan, hem de beslenme sorunlarının oral motor sorunlar, aspirasyon, büyüme geriliği vb. düzelmesi zaman aldığından gastrostomi tüpünün kullanılması daha elverişlidir. Soru Detay SORU Reflü nedir? CEVAP Reflü, kusma eşliğinde veya kusma olmaksızın, mide içeriğinin istemsiz olarak özofagusa geri kaçışı olarak tanımlanmaktadır. Nörogelişimsel yetersizliği olan çocuklarda oldukça yaygın görülen bir sorundur %70. Soru Detay SORU Reflünün başlıca nedenleri nedir? CEVAP Reflünün başlıca nedenleri yemek borusu hareketliliğinin motilite azalması, yemek borusu ile mide arasındaki kapağın alt özofagus sfinkteri işlevinin bozulması ve mide boşalma hızının yavaşlamasıdır. Soru Detay SORU Reflünün etkileri nelerdir? CEVAP Reflü, kusma ile sonuçlanabileceği gibi yemek borusundan geri gelen mide içeriği havayoluna kaçarak aspirasyon pnömonilerine ve çocukta iştahsızlık, besinlere karşı isteksizlik, yemek borusunda tahribat ve ağrı hissine yol açabilir. Bu sorunun çözümlenmesi, kusma ile meydana gelen sıvı ve besin kayıplarının önlenmesini, öğün zamanlarının daha iyi tolere edilmesini ve çocuğun rahatlamasını sağlar. Soru Detay SORU Kabızlığa yol açan sebepler nelerdir? CEVAP Yetersiz sıvı alımı, aşırı sıvı kaybı kusma, dudakların yeterince kapanmaması, salya problemi, çiğneme sorunları nedeniyle diyetle yetersiz lifli besin alımı kepeği ayrılmamış tahıllar, meyve, sebze, kuru baklagiller, immobilite, anormal barsak motilitesi, ilaçların yan etkileri ağrı kesiciler, kasların gevşek olması hipotoni ve dışkılama için yeterli baskının yapılamaması kabızlığa yol açabilir. Soru Detay SORU Yutma bozukluğu nasıl tanımlanmaktadır? CEVAP Yutma bozukluğu veya bir diğer adıyla disfaji, yutma işlevini oluşturan fazlardan [1 oral hazırlık fazı 2 oral iletim fazı, 3 faringeal faz bolusun farinksten iletimi ve 4 özofageal faz] bir veya birkaçında meydana gelen bir sorun nedeniyle yutma güvenliği ve/veya etkinliğinin bozulması şeklinde tanımlanır. Yutma ve soluk alıp verme farinkste ortak bir alan içerisinde gerçekleştiğinden, bu süreçlerden herhangi birinde görülen bir sorun ya da senkronizasyon eksikliği, aspirasyon besin, içecek ya da sekresyonların havayoluna kaçışı riskine yol açarak yaşam güvenliğini tehdit eder. Gelişimsel yetersizliği olan bebek ve çocuklarda bu risk daha yüksektir. Soru Detay SORU Nörogelişimsel yetersizliği olan çocuklarda yutma açısından en fazla sıkıntı olarak gözlenen nedir? CEVAP Nörogelişimsel yetersizliği olan çocuklarda yutma açısından en fazla sıkıntı ince ve akışkan sıvılarda gözlenir. Akış hızlarının fazla ve yutma esnasında kontrol edilmelerinin zor olması nedeniyle su, meyve suyu, süt ya da biberon maması gibi ince ve akışkan kıvamdaki sıvılar aspirasyon ya da penetrasyon açısından yüksek risk taşımaktadır. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda beslenme durumunun değerlendirilmesinde en sık kullanılan yöntem hangisidir? CEVAP Beslenme durumunun değerlendirilmesinde en sık kullanılan yöntem antropometrik ölçümlerdir. Bunun yanında gerektiğinde vücut kompozisyonu ölçümü ve laboratuar yöntemleri de kullanılabilir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda Antropometrik ölçümler nasıl gerçekleştirilmektedir? CEVAP Beslenme durumu ve büyümenin değerlendirilmesinde en sık kullanılan yöntem olmasına rağmen, gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda antropometrik ölçümlerin alınması ve değerlendirilmesi, normal gelişim gösteren çocuklara göre daha zordur. Ölçümlerin alınması özel ekipman gerektirebilir. Bununla birlikte bazı ölçüm yöntemleri hatalı sonuç verebilir. Her klinik muayenede alınan antropometrik ölçümler, Dünya Sağlık Örgütü özellikle 2 yaş altında ya da Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi CDC’nin 2 yaş üzerinde kullanılabilir yaşa ve cinsiyete özgü büyüme grafiklerinde işaretlenerek çocuğun büyümesi takip edilmelidir. Gelişimsel yetersizliği olan bazı gruplara özgü örneğin, serebral palsi, Down sendromu vb büyüme grafikleri bulunsa da, bu grafiklerin çoğu zayıf veri toplama metotlarına dayanılarak geliştirildiğinden ve çocuğun optimal büyüme potansiyelini yansıtmadığından, rutin uygulamada yetersiz beslenmenin tanımlanmasında tek başına kullanımları önerilmemektedir Soru Detay SORU Engelli çocuklarda boy uzunluğunun ölçülmesinde nelere dikkat edilmelidir? CEVAP Engelli çocuklarda skolyoz ya da kifoz gibi bükük postür ya da omurganın kasılması nedeniyle boy uzunluğunun doğru ölçümü genellikle zordur. Bu tür sorunlar yoksa stadiometre ile ayakta ölçüm tercih edilmelidir ancak mümkün olmadığı durumlarda sırt üstü düz yatabiliyorsa ölçüm de ikinci bir tercih olarak düşünülebilir. Sırt üstü boy uzunluğunun, ayakta yapılan ölçüme göre daha uzun olacağına dikkat edilmelidir. Eğer ayakta ya da yatarak boy ölçümü mümkün değilse, alternatif segmental ölçümler alınarak boy uzunluğu tahmine dayalı hesaplanabilir. Soru Detay SORU Boy uzunluğunun tahmin edilmesinde en sık kullanılan yöntemler hangileridir? CEVAP Boy uzunluğunun tahmin edilmesinde en sık kullanılan 3 yöntem üst kol uzunluğu, alt bacak uzunluğu ve diz boyu ölçümüdür. Eğer alternatif bir boy uzunluğu ölçümü kullanılacaksa, hangi uzuvdan alındığı not edilmeli ve sonraki ölçümler aynı uzuvdan ve aynı tara an alınmaya devam edilmelidir. Soru Detay SORU Beden Kitel İndeksinin hesaplanması nasıl yapılmaktadır? CEVAP Beden kütle indeksi vücut ağırlığının kg, boyun karesine m2 oranlanması yöntemiyle kg/m2 hesaplanır. Sağlıklı çocuklarda yaşa göre BKİ’nin 85 persentilin üzerinde olması kilo fazlalılığı, 95 persentilin üzerinde olması şişmanlığın göstergesidir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda vücut yağ yüzdesi nasıl hesaplanmaktadır? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda vücut yağ yüzdesi deri kıvrım kalınlıkları DKK ölçülerek saptanabilir. Tripseps ve subskapular deri kıvrım kalınlıklarının özellikle vücut yağ ve yağsız vücut kütlesinin büyük ölçüde ilişkili olduğu gösterilmiştir. Avrupa Pediatrik Gastroenteroloji Hepatoloji ve Beslenme Derneği’nin 2017 yılında yayınladıkları rehberde de gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda nutrisyonel durumun değerlendirilmesinde tek başına ağırlık ve boy ölçümlerinin yeterli olmadığı, DKK kullanılarak yapılan tahmini vücut yağı ölçümünün, nutrisyonel değerlendirmesinin rutin bir parçası olması gerektiği önerilmiştir. Soru Detay SORU Vücut komposizyonu Deri Kıvrım Kalınlıkları DDK dışında hangi yöntem ile ölçülmektedir? CEVAP Vücut kompozisyonu biyoempedans analizi BİA ile de ölçülebilir ancak ölçüm için özel ekipman ve deneyimli personel gereklidir. Soru Detay SORU Kemik erimesinden şüphelenildiği durumlarda neler faydalı olabilir? CEVAP Kemik erimesinden şüphelenildiği durumlarda, D vitamini, paratroid hormon, kalsiyum, fosfor ve alkalin fosfataz düzeyleri yararlı olabilir. Soru Detay SORU Antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyonu ölçümü için bir yaş altındaki çocuklar ne kadar sıklıkla izlenmelidir? CEVAP Antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyonu ölçümü için bir yaş altındaki çocuklar ayda bir kez en geç 3 ayda bir izlenmelidir. Daha büyük çocuklar ve ergenler ise en geç 6 ayda bir takip edilmelidir. Soru Detay SORU Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde malnütrisyonun etkilerini yazınız. CEVAP • Kas gücü ve buna bağlı kardiyak ve solunum fonksiyonlarının azalmasına örneğin; zayıf öksürme kuvveti vb.,• Bağışıklık sisteminin zayıflamasına örneğin; sık enfeksiyonlar, geç toparlanma vb• Bası yaralarının oluşmasına ve yara iyileşmesinin gecikmesine,• Kemik kırıklarına,• Cerrahi sonrası örneğin; skolyoz cerrahisi komplikasyon gelişme riskinin artmasına ve iyileşme süresinin gecikmesine,• Hastaneye yatış sıklığı ve süresinin artmasına,• Sağlık bakım giderlerinin artmasına neden olmaktadır. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan bebek, çocuk ve ergenlerde büyümeyi etkileyen beslenme ile ilişkili etmenler nelerdir? CEVAP -Diyetle Yetersiz Enerji ve Besin Ögesi Alımı -Anormal Enerji Harcaması -Artan Enerji ve Besin Ögesi Kayıpları Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyümeyi etkileyen başlıca etmenler neledir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda büyümeyi etkileyen başlıca etmenler yaş, motor gelişim geriliğinin şiddeti, genetik sendromlar, nörolojik ve nörotrofik faktörler, endokrin faktörler büyüme hormonu yetersizliği vb., sık enfeksiyonlar ve hareket ya da yürüme sorunları nedeniyle uzun kemiklere mekanik baskı ve ağırlık taşıma aktivitesinin olmaması şeklinde sıralanabilir. Soru Detay SORU Boy yaşı nedir? CEVAP Kemik yaşının kaba bir göstergesidir ve kemik yaşı besin ögesi gereksinimlerinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Soru Detay SORU Sıvı gereksinimlerinin hesaplanmasında kullanılan Holliday-Segar denklemini açıklayınız. CEVAP Holliday-Segar denklemiÇocuğun ağırlığı 1 – 10 kg arasında ise; 100 mL/kgÇocuğun ağırlığı 10 – 20 kg arasında ise; 1000 mL + 10 kg’ın üzerindeki her 1 kg için ek 50 mL/kgÇocuğun ağırlığı 20 kg’ın üzerinde ise; 1500 mL + 20 kg’ın üzerindeki her 1 kg için ek 20 mL/kg Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda hidrasyon durumunun bozulma nedenleri neler olabilir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda oral motor sorunlara bağlı sıvı kayıpları, aşırı salya akması drooling, iletişim becerisinin olmaması nedeniyle susama hissini belirtememe ve bakıcıya bağımlı olma gibi nedenlerden hidrasyon durumu bozuk olabilir. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda en sık görülen mikro besin ögesi yetersizlikleri nelerdir? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda en sık görülen mikro besin ögesi yetersizlikleri kalsiyum, demir, çinko, C vitamini, D vitamini, E vitamini ve selenyum eksikliğidir. Soru Detay SORU Yürüyemeyen ya da yatağa bağımlı olan çocuklarda güneşten yeterince yararlanamama nedeniyle görülen vitamin eksikliği nelerdir? CEVAP Yürüyemeyen ya da yatağa bağımlı olan çocuklarda güneşten yeterince yararlanamama nedeniyle D vitamini eksikliği sık görülür. Soru Detay SORU Klinik değerlendirme sonucunda yutma bozukluğu ya da aspirasyon riski olan bebek ve çocuklarda daha objektif değerlendirmeyi sağlayan aletsel yutma değerlendirmeleri nelerdir? CEVAP Klinik değerlendirme yutma bozukluğu ya da aspirasyon riski olan bebek ve çocukların erken dönemde tespit edilmesine yardımcı olsa da sübjektif bir yöntemdir. Bu nedenle klinik değerlendirme sonrası risk olduğu saptanan çocuklarda ileri değerlendirme ve tanı için daha objektif olan aletsel yutma değerlendirmeleri önerilmektedir. Bu yöntemler içerisinde en sık kullanılan ve altın standart olarak kabul edilen yöntemler videofloroskopik yutma çalışması VFYÇ’ veya bir diğer adıyla modifiye baryum yutma çalışması MBYÇ’ ve fiberoptik endoskopik yutma değerlendirmesi FEYD’dir. Soru Detay SORU Enteral tüple beslenme yolları nelerdir? CEVAP İlk tercih edilen yöntem daha fizyolojik olması nedeni ile gastrik beslenmedir. Gastrik beslenme daha fizyolojik olmasına rağmen şiddetli reflü, kontrol edilemeyen kusma veya mide boşalmasında gecikme gastrik dismotilite olması durumunda midenin kullanılması güvenli değildir. Bu tip durumlarda mide atlanarak beslenme için ince barsaklar, çoğunlukla da jejunum nazojejunal gastrojejunal veya jejunostomi tüpü kullanılır. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan bebek, çocuk ve ergenlerde sık görülen beslenme sorunları nelerdir? CEVAP -Gastroözofageal Reflü -Kabızlık -Yutma Bozukluğu Disfaji Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan bebek, çocuk ve ergende görülen reflü için dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir? CEVAP -Bunun için öncelikle bebeğin ya da çocuğun baş ve gövdesinin beslenme sırasında doğru pozisyonlanması Yine kusmanın önlenebilmesi için öğün başına düşen besin miktarı ya da mama hacmi azaltılıp öğün sıklığı artırılmalıdır. - Gece yatar pozisyonda reflü riski arttığından gece beslenmeleri azaltılmalı ya da kaldırılmalı, gerektiğinde hekim ve diyetisyen gözetiminde bebeklerde kıvam artırıcı keçi boynuzu gamı, pektin vb kullanımı ile mama viskozitesi artırılmalı veya anti-reflü AR mamalar kullanılmalıdır. -Komplikasyon gelişmesi sık akciğer enfeksiyonları, özofajit vb ya dailaç dışı yaklaşımların yetersiz kalması durumunda anti-reflü mide asidini baskılayan vb ilaçlar ya da anti-reflü cerrahi fundoplikasyon vb uygulanmaktadır. Soru Detay SORU Kabızlığa neden olan etmenler nelerdir? CEVAP Yetersiz sıvı alımı, aşırı sıvı kaybı kusma, dudakların yeterince kapanmaması, salya problemi, çiğneme sorunları nedeniyle diyetle yetersiz lifli besin alımı kepeği ayrılmamış tahıllar, meyve, sebze, kuru baklagiller, immobilite, anormal barsak motilitesi, ilaçların yan etkileri ağrı kesiciler, kasların gevşek olması hipotoni ve dışkılama için yeterli baskının yapılamaması kabızlığa yol açabilir. Soru Detay SORU Kabızlıkta tüketilmesi gereken besinler nelerdir? CEVAP Kabızlık sırasında yoğurt özellikle probiyotik yoğurtlar, kefir, kayısı kuru ya da taze, kırmızı erik, şeftali, armut, ıspanak, bezelye, dut, bal kabağı, avokado, kabak, havuç, kuru baklagil ezmeleri/kuru baklagil çorbaları, bulgur, yulaf ezmesi, tam buğday ekmeği gibi lif içeriği yüksek besinler tüketilmelidir. Soru Detay SORU Kabızlıkta tüketimi sınırlandırılması gereken besinler nelerdir? CEVAP Muz, patates, ayva, pirinç, pirinç unu gibi besinlerin tüketimi ise sınırlandırılmalıdır. Soru Detay SORU Beden kitle indeksi nasıl hesaplanır? CEVAP Beden kütle indeksi vücut ağırlığının kg, boyun karesine m2 oranlanması yöntemiyle kg/m2 hesaplanır. Soru Detay SORU Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda vücut yağ yüzdesi nasıl ölçülür? CEVAP Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda vücut yağ yüzdesi deri kıvrım kalınlıkları DKK ölçülerek saptanabilir. Tripseps ve subskapular deri kıvrım kalınlıklarının özellikle vücut yağ ve yağsız vücut kütlesinin büyük ölçüde ilişkili olduğu gösterilmiştir. Avrupa Pediatrik Gastroenteroloji Hepatoloji ve Beslenme Derneği’nin 2017 yılında yayınladıkları rehberde de gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda nutrisyonel durumun değerlendirilmesinde tek başına ağırlık ve boy ölçümlerinin yeterli olmadığı, DKK kullanılarak yapılan tahmini vücut yağı ölçümünün, nutrisyonel değerlendirmesinin rutin bir parçası olması gerektiği önerilmiştir. Soru Detay SORU Ayakta ve yatarak boy ölçülmesi mümkün olmayan durumlarda boy uzunluğu nasıl hesaplanır? CEVAP Eğer ayakta ya da yatarak boy ölçümü mümkün değilse, alternatif segmental ölçümler alınarak boy uzunluğu tahmine dayalı hesaplanabilir. Boy uzunluğunun tahmin edilmesinde en sık kullanılan 3 yöntem üst kol uzunluğu, alt bacak uzunluğu ve diz boyu ölçümüdür. Soru Detay SORU Hidrasyon durumunun değerlendirilmesi için hangi tetkikler yapılır? CEVAP Hidrasyon durumunun değerlendirilmesi için kan üre azotu ya da serum elektrolitlerine bakılabilir. Soru Detay SORU Kemik erimesinden şüphelenildiği durumlarda laboratuvar tetkiklerinde nelere bakılır? CEVAP Kemik erimesinden şüphelenildiği durumlarda, D vitamini, paratroid hormon, kalsiyum, fosfor ve alkalin fosfataz düzeyleri yararlı olabilir. Soru Detay merhaba 34 hafta 3 günlük hahta önce yani 32 haftalıkken bebeğin karın çevresi 29 haftalık çıktı kilosuda 1695 gr biaz düşük kilolu ve karın çevresinin küçük olduğunu doktora gittiğimde yani 34 fatalıkken bebeğimde gelişim bozukluğu olduğunu ölçümleri karın çevresi 29+5 günlük kilosuda 1798 gram çıktı yarın tekrar ayrınılı ultrason ayrıntılı ultrasonumdaherşey her hafta takip edip çok büyük ihtimalle bebeği alacağını zamanda boyuda pek hanım bebeğimin gelişimi neden durmuş beyan ederseniz çok mutlu olurum şimdiden cevabınızı sabırsızlıkla bekliyorum

bebeklerde gelişim geriliği soruları ve cevapları